Recent Changes

(EB)Bidali zituen bere ardiak> Igorri zütüan bere ardiak(Z)(9.lerroa)
(EB)Don Juanek esaten zuen> Don Juanek erraiten züan(Z)(44.lerroa)
JUNTADURA:
-Elkarketa menpeko moduzko konparazioa:
(EB)Orkatz bat bezala> Orkatz bat bezala(Z)(15.lerroa)
-Elkarketa juntadura emendiozkoa:
(EB)Artaldean sinesten zuen eta anitz hazle onean ere>Kabaletan bazüan sineste eta hanitx hazle hona ere(Z)(7.lerroa)
PerpausMENPEKO PERPAUSAK:
Perpaus Osagarriak: Amak(EB)Amak esan du ez dela etorriko.
Zehar Galderak: Jakin nahi dut ea lana egin duzun.etorriko > Amak erran du ez düala etorriko(Z)(asmatutako adibidea)
Helburuzkoak: (EB) Bere ardiak edatera bidali zituen> Igorri zütüan bere ardiak eradatera(Z) (9.lerroa)
Kausazkoak: Ez da etorri gaixo dagoelako.
Baldintzazkoak: Euria egiten badu(EB) Zergatik ez noa.zara klasera etorri? Gaixorik nagoELAKO(Asmatutako adibidea)
Erlatibozkoak: (EB)Bazen(EB)Bazen Santa Grazian
Denborazkoak: (EB) Orain dela 50 urte> Orai düala 50 urte(Z) (1.lerroa)
Konparaziozkoak: (EB)Orkatz bat bezala> Orkatz bat bezala(Z)(15.lerroa)
Ondoriozkoak: (EB) Ardiak hainbeste esne eman zuten non negu osoan..>Ardiak hainbeste ezne eman züan non negü orotan...(Z) (49.lerroa)
http://euskaljakintza.blogsome.com/perpaus-elkartuak/

Perpaus Osagarriak: Amak esan du ez dela etorriko.
Zehar Galderak: Jakin nahi dut ea lana egin duzun.
Helburuzkoak: Krema ekarri dut zuri emateko.(EB) Bere ardiak edatera bidali zituen> Igorri zütüan bere ardiak eradatera(Z) (9.lerroa)
Kausazkoak: Ez da etorri gaixo dagoelako.
Baldintzazkoak: Euria egiten badu ez noa.
Erlatibozkoak: Ikusi duzun gizona nire aita da. (EB)Bazen Santa Grazian gizon bat Don Juan deitzen zena>Bazen Santa Grazian gizon bat Don Juan deitzen(Z)(2.lerroa)
Denborazkoak: Zu etorri zinenean ohean sartu nintzen.
Kontzesiboak: Lana gaizki egin arren ordaindu egin didate.
Moduzkoak: Zuk esan bezala egin dugu.(EB) Orain dela 50 urte> Orai düala 50 urte(Z) (1.lerroa)
Konparaziozkoak: Hau espero nuen baino hobeto atera zaigu.(EB)Orkatz bat bezala> Orkatz bat bezala(Z)(15.lerroa)
Ondoriozkoak: Hain zen altua,(EB) Ardiak hainbeste esne eman zuten non sabairaino heltzen baitzen.negu osoan..>Ardiak hainbeste ezne eman züan non negü orotan...(Z) (49.lerroa)
http://euskaljakintza.blogsome.com/perpaus-elkartuak/

(EB)Bazen puntu haietan etxeko jaun handiagorik baina baita txikiagorik ere>Bazen puntu haietan etxeko jaun handiagorik baina bai txkiagorik ere(Z)(2.lerroa)
6. Aditza era jokatugabean markatuz egiten den erlatibozko esaldi moldea aipagarria da benetan:
*Bazen(EB)Bazen Santa Grazian Juan deitzen zena(EB)*Bazenzena>Bazen Santa Grazian Don Juan deitzen(Z)Don Juanek erraiten züan...(Z)(44.lerroa)deitzen(Z)(2.lerroa)
7. Perpaus kausalak osatzeko hainbat egitura berezko (zeren... bait-/ -(en); -lako (tz); ezen esplikatzailea); berdin moduzko batzuk ere (ibilki, jakinki...):
*Alemanen basakerien berri jakinki...
(EB)Don Juanek esaten zuen> Don Juanek erraiten züan(Z)(44.lerroa)
-Elkarketa menpeko moduzko konparazioa:
Orkatz bat bezala(Z)bezala(Z)(15.lerroa)
-Elkarketa juntadura aurkaria:
(EB)Bazen puntu haietan etxeko jaun handiagorik baina baita txikiagorik ere>Bazen puntu haietan etxeko jaun handiagorik baina bai txkiagorik ere(Z)(2.lerroa)

(EB)Nik segurtatu behar nuen>Nik nuen segurtatu behar(Z)
5. EREren erabileran, mendebaldeko eta erdialdeko euskalkietan guztiz arraroak diren moduak ageri dira:(beheko adibidetan)
(EB)Bazen puntu haietan etxeko jaun handiagorik baina baita txikiagorik ere>Bazen puntu haietan etxeko jaun handiagorik baina bai txkiagorik ere(Z)(2.lerroa)
6. Aditza era jokatugabean markatuz egiten den erlatibozko esaldi moldea aipagarria da benetan:
*Bazen Santa Grazian gizon bat Don Juan deitzen zena(EB)*Bazen Santa Grazian gizon bat Don Juan deitzen(Z)Don Juanek erraiten züan...(Z)(44.lerroa)

1. Aditzoina ondo gordetzen da (etor hadi, ibil gaitezen):
*Eman ezazu
*Etor hadi
2. Aspektu gertakizuna eratzerakoan, aditzoina -N bada, -EN gehitzen zaio:
*(EB) Esan >erranen
5. Aditz laguntzailea:
http://www.buber.net/Basque/Euskara/PDFs/zuberoa2.pdf
INDIKATIBOA:
NOR
naiz
gare*(EB) Etxean gaude >Etxen gare
NOR-NORK
diozü
NOR-NORI
üsian
zizün
zütüzün*(EB) Zuk esan duzu >Zuk esan düzü
NOR-NORI-NORK
*(EB) Ekarri zioten >Ekarri ziezün
dautzu - derautzu
daut - deraut
dauku - derauku
dauztazu - derauztazu
AGINTERA:
NOR-NORI
*(EB) Etxera eraman zizun gutuna> Etxera eraman zizün gutuna

*(EB) abiatzen da Abitolarantz >Abitolarat bürüz 14. lerroa.
5. Non: Singularrean, mugatzailea galtzeko joera dago zubereraz:
*(EB) Etxean izan ginen >Etxen izan ginen
*(EB) Bazen Santa Grazian gizon bat > Bazen Santa Grazin gizon bat 1. lerroa.
6. Bizidun zentzua duten lekuzko kasuak (nor(en)gan, nor(en)gandik...) bereziak dira, formak ere oso berezkoak baitira:
*(EB) Amarengan >Amaren baitan.
7. Norantz kasua, sarri, -ri buruz modura ager daiteke:
*(EB) Etxerantz >Etxeari buruz
8. Izenordainaren deklinabidean ene (nire) bitartez jokatutako formak daude:
*(EB) Etxean ditut nik nire gauzak > Etxean ditit ene gauzak
Forma indartuak, mendebaldean eta erdialdean baino gutxiago erabiltzen direlarik ere, forma bere-berekin ageri dira: nihaur (neu) nihaurrek (neuk)...

zütüzün
NOR-NORI-NORK
dautzu - derautzu
daut - deraut
dauku - derauku
dauztazu - derauztazu

1. Aditzoina ondo gordetzen da (etor hadi, ibil gaitezen):
*bazüan sineste eta hanitx hazle (7. lerroa)
2. Aspektu gertakizuna eratzerakoan, aditzoina -N bada, -EN gehitzen zaio:
*(EB) Esan >erranen
*(EB) Izan >izanen
3. Aditzoina -N bada, aspektu burutugabea adierazteko -ITEN forma erabili ohi da sarritan:
*laxter ibilten zen (16. lerroa)*(EB) Joan >joaiten
*(EB) Eman >emaiten
4. Izan da/uk(h)an da. Antzinako bereizketa horri oraindik ere eusten zaio. Zenbat eta ekialderago, hobeto gainera:
*elkhi ahal*(EB) Esan izan die (2. textua azken lerroa)dut >esan ukhan dut
*(EB) Jakin izan dut >jakin ukhan dut
5. Aditz laguntzailea:
http://www.buber.net/Basque/Euskara/PDFs/zuberoa2.pdf