/i/ eta /ü/ bokalak beste hainbat bokalekin silaba berean osatzen duten talde fonetikoari esaten zaio. Diotongoa sortzeko bokal batek itxia izan behar du eta besteak irekia edo erdi irekia, nahiz eta, biak itxiak ere izan daitezkeen. Bi motatako diptongoak bereiz ditzakegu.
Beheraznkoak: Gehien erabiltzen direnak, euskarak beti izan dituenak: au, eu, oi, ai, ei.
Adib: euskara, aitona, gauean, deitu...
(EB Haietan> Haietan (Z) ( 2.lerroa)
(EB) Jaun > Jaun (Z) (2.lerroa)
(EB) Sahiatzen > Seiatzen (Z) (13.lerroa)
Goranzkoak: Ohikoak ez direnak, maileguzko hitzetan agertzen dira, erromanikoek goranzko diptongoak erabiltzeko joera baitute: ia, io, ua, ue, ui.
Adib: eguerdi, nazionala, higuingarri, suerte...
(EB) Sua > Süia (Z) (31.lerroa)
(EB) Puilta > Puilta (Z) (38.lerroa)
(EB) Dute > Düe ( Z) ( 29.lerroa)
Goranzko diptongoak ekiditeko joera nagusitu egin da, hau egiteko hiru bide erabili daitezke:
1.-Monoptongazioa: diptongoaren bi bokalak bokal bakar batean bihurtzen direnean:
(Gazte) almuerzo> almortzu(G)
(Gazte) suelto> solte(G)
(Gazte) siquiera> sikira(G)
(EB) baina> bena (Z) (14.lerroa)
(EB) joan> jun (Z) (5.lerroa)
3.-Azentu silaba aldatzea:
(Gazte) cien> zíen (eusk.)
(Gazte) Diez> díez (eusk.)
Aipatzekoak dira ere bigarren mailako diptongoak, bokalartean dauden (b, d, g eta r kontsonante baten galeraren ondorioz sortzen dira)
/i/ eta /ü/ bokalak beste hainbat bokalekin silaba berean osatzen duten talde fonetikoari esaten zaio. Diotongoa sortzeko bokal batek itxia izan behar du eta besteak irekia edo erdi irekia, nahiz eta, biak itxiak ere izan daitezkeen. Bi motatako diptongoak bereiz ditzakegu.
Beheraznkoak: Gehien erabiltzen direnak, euskarak beti izan dituenak: au, eu, oi, ai, ei.
Adib: euskara, aitona, gauean, deitu...
(EB Haietan> Haietan (Z) ( 2.lerroa)
(EB) Jaun > Jaun (Z) (2.lerroa)
(EB) Sahiatzen > Seiatzen (Z) (13.lerroa)
Goranzkoak: Ohikoak ez direnak, maileguzko hitzetan agertzen dira, erromanikoek goranzko diptongoak erabiltzeko joera baitute: ia, io, ua, ue, ui.
Adib: eguerdi, nazionala, higuingarri, suerte...
(EB) Sua > Süia (Z) (31.lerroa)
(EB) Puilta > Puilta (Z) (38.lerroa)
(EB) Dute > Düe ( Z) ( 29.lerroa)
Goranzko diptongoak ekiditeko joera nagusitu egin da, hau egiteko hiru bide erabili daitezke:
1.-Monoptongazioa: diptongoaren bi bokalak bokal bakar batean bihurtzen direnean:
(Gazte) almuerzo> almortzu(G)
(Gazte) suelto> solte(G)
(Gazte) siquiera> sikira(G)
(EB) baina> bena (Z) (14.lerroa)
(EB) joan> jun (Z) (5.lerroa)
3.-Azentu silaba aldatzea:
(Gazte) cien> zíen (eusk.)
(Gazte) Diez> díez (eusk.)
Aipatzekoak dira ere bigarren mailako diptongoak, bokalartean dauden (b, d, g eta r kontsonante baten galeraren ondorioz sortzen dira)
Adib:
(EB) eguzki> euzki(G)
(EB) eduki> euki(G)
(EB) aritu> aitu(G)
(EB) ezarri> ezai (Z) (6.lerroa)